Onderhoud landgoed

Het leven op een historisch landgoed gaat gepaard met veel onderhoud. Zo wordt voorkomen dat tal van zaken in verval raken en blijft Hindersteyn een aantrekkelijke locatie voor haar bezoekers. Hieronder leest u wat er zoal wordt aangepakt en verbeterd.

Milieuvriendelijke houten schutting

In de meeste tuinen is er vaak wel een hoek die men eigenlijk niet wil zien, bijvoorbeeld de plek van een composthoop of de kliko’s. Op een buitenplaats doet zich dat ook voor, alleen is het dan wat omvangrijker. Al jarenlang hebben wij zo’n plek achter de houtloods in het bos buiten de gracht. Inmiddels is het daar behoorlijk opgeschoond en veel is afgevoerd, maar toch moet materiaal behouden blijven voor “je weet maar nooit” situaties.

Om dit allemaal aan het oog van gasten en wandelaars te onttrekken zijn wij bezig met een omheining, uiteraard zoveel mogelijk passend in de omgeving. Gekozen is voor een schutting van brede “geteerde” Douglas-spar planken. Ter voorkoming van vroegtijdige rot bij de grens aarde/lucht op de vierkante eikenhouten palen is het verstandig om deze overgangsplek te prepareren. Door behandeling met een gasbrander ontstaat een verkoolde bovenlaag, waarin wormpjes en torretjes niet gedijen. Een milieuvriendelijke en tevens goedkope oplossing, die al in vroeger tijden door boeren gehanteerd werd voor hun weidepalen.

De schuttingplanken zijn op de lange kant schuin afgezaagd opdat het regenwater er vanaf drupt. En de wind zorgt er voor dat er geen water blijft staan, zoals wel het geval zou zijn met een messing & groef verbinding. Deze bevestigingswijze van schuttingplanken is nog te zien op een oude schutting in de moestuin van kasteel Rhijnestein in Cothen. Een historische bouwwijze, eveneens door ons toegepast voor de schuttingen in onze moestuin. Na bevestiging van latwerk ten behoeve van leifruit op de schutting is authenticiteit weer gerealiseerd.

 

Pergola

De opvallende zuilen die nu een pergola vormen ter weerszijde van de Oranjerie-tuin hebben een verhaal!

Deze acht Korinthische gietijzeren zuilen zijn afkomstig van het Centraal Station in Utrecht. In de jaren zeventig van de vorige eeuw is een deel van de 19de eeuwse spoorwegoverkapping gesloopt om plaats te maken voor Hoog Catharijne en de traverse van en naar de Jaarbeurs. De zuilen lagen in 1979 ogenschijnlijk ongebruikt langs het spoor. Tijdens een treinrit naar Utrecht viel mijn oog erop en een briefje naar de NS-burelen deed uiteindelijk wonderen: vooralsnog wilde de NS deze monumentale zuilen zelf gebruiken, maar na een jaar kreeg ik alsnog bericht met de vraag of wij ze toch wilden overnemen. Voor honderd gulden per zuil werd de deal gesloten. De oud ijzerprijs lag ook toen al hoger, want ze zijn loodzwaar en alleen met behulp van een hijskraan te verplaatsen. In 1980 hebben wij de zuilen toegepast in de tuin.

Bij het spoorwegmuseum in Utrecht staan nog enkele exemplaren ter ondersteuning van een toiletgebouw. In 2013 zijn de resterende zuilen, die op perron 11 hun functie nog steeds vervulden, verwijderd en afgevoerd naar een nieuwbouwproject in de Drechtsteden, alwaar ook deze gelukkig een tweede leven tegemoet gaan.

Op Hindersteyn begrenzen de zuilen de tuin voor de Oranjerie. Met een begroeiing van klimplanten geeft het deze zonnige plek een intieme sfeer. Niet voor niets is dit het centrum waar festiviteiten plaatsvinden.

 

Kuipplanten

Het park van Hindersteyn wordt in de zomermaanden opgefleurd door tientallen kuipplanten. Ook grote, nu 50 jaar oude, palmen staan voor en achter het kasteel en geven de tuin een 19e-eeuwse uitstraling. In de wintermaanden staan deze kuipplanten binnen in de Oranjerie; een gebruik op buitenplaatsen sinds 1600 en zo ook op Hindersteyn sinds 1881.

Behoudens dat de kuipplanten iedere dag water nodig hebben, zijn zij op enig moment ook toe aan een nieuwe kuip. In 2014 hebben de vederpalmen [Phoenix canariensis] al een nieuwe gekregen en dit najaar was het de beurt aan de waaierpalmen [Trachycarpus fortunei]. Hun vierkante, taps toelopende kuipen zijn speciaal vervaardigd door een smid, zodanig dat de houten zijschotten vervangen kunnen worden als deze verrot zijn. Vervolgens is het een kwestie van de kluit losmaken van de kuip, het ijzeren geraamte ontdoen van de verrotte planken, ijzerwerk behandelen en verven, waarna de nieuwe houten zijschotten er in gezet kunnen worden. Natuurlijk ook nog even de potkluit ontdoen van overtollige wortels en deze, met wat nieuwe aarde, weer terugplaatsen in de kuip. Dit klinkt allemaal eenvoudig, maar zonder ons 1 tons kraantje zou het toch rugklachten gaan opleveren.

Echter, de palmbomen kunnen nu gelukkig wel weer minstens 10 jaar vooruit.

 

Onderhoud grindpaden

Sinds kort is de rand van het grindpad langs het gazon van het park voor het kasteel voorzien van stalen strips. In november is met hulp van vrijwilliger Jan de laatste hand gelegd aan deze klus.

In vroeger tijden was dit de route die de koetsier nam om het rijtuig naar het koetshuis te brengen. Men kwam binnen via het poortgebouw, toentertijd de enige toegang. De koetsier stopte voor het kasteel, zodat passagiers door de officiële voordeur naar binnen konden gaan. Waarna de koetsier zijn weg vervolgde naar het koetshuis om de paarden uit te spannen en het rijtuig binnen te stallen.

Het is lastig om een grindpad geflankeerd door gras netjes te houden omdat grind altijd verschuift en het gras er overheen groeit. Dit laatste probleem werd vroeger verholpen door de tuinlieden met de bekende kantensteker. Tegenwoordig wordt meer gebruik gemaakt van staalbanden. Deze worden half ingegraven langs het grindpad, enkele centimeters boven het grind uitstekend maar de rand op gelijke hoogte met het gazon.

De stalen strips van 3 mm dik, 10 cm hoog en 6 m lang zijn relatief gemakkelijk te plaatsen. Omdat ze niet in een rechte lijn behoeven te worden ingegraven maar de Engelse landschapsstijl-rondingen van het gazon moeten volgen, kantelen ze niet.

Totaal is er 250 meter staalband langs de paden gelegd, mede waardoor het park er nu strak en verzorgd uitziet en het in de toekomst gemakkelijker zal zijn om dit ook zo te houden.